Mini Mini Birlerim

Birinci Sınıf Öğretim Sitesi

Cuma, 11 21st

Last updateÇrş, 07 Kas 2012 12am

  • Üye Ol
    *
    *
    *
    *
    *
    *

    Fields marked with an asterisk (*) are required.

Bilgi-Deneyim-Makale

Okuma Yazma Öğrenelim

El yazısı harflerinin okullarımızda öğretiliş sırası; e, l, a, t,        i, n, o, r, m,     u, k, ı, y, s, d,      ö, b, ü, ş, z, ç,      g, c, p, h    ğ, v, f, j  şeklindedir. Okuma yazma öğretiminin mantığı; öğrenilen her yeni harfi önceden öğrenilen harflerle birleştirerek yeni heceler ve kelimeler oluşturulması ve bu kelimelerden cümleler kurulması ve cümlelerden kurulan metinlerin okutturulması ve yazdırılmasıdır. Çocuk yeni harflerden oluşan kelimeleri gördüğünde okuyabiliyor ve söylediğimizde bakmadan yazabiliyorsa amacımıza ulaşmışız demektir.

{jcomments off}

Aşağıdaki çalışmayı öğrenilenlerin tekrar edilerek pekiştirilmesi amacıyla kullanabilirsiniz. Çalışmayı "e" harfinden başlatınız. Kendi otomatik olarak ilerleyecektir.  Çalışmayı çocuğunuza iki farklı şekilde uygulayabilirsiniz:

1. Çocuğunuzun çalışmayı izlerken söylenenleri tekrar etmesi. Bu öğrenme aşamasında faydalı olacaktır.
2. Bilgisayarınızın sesini kapatarak çalışmayı çocuğunuza okutun. Yanlışlarını kırıcı olmamaya özen göstererek düzeltin.

Devamını oku: Okuma Yazma Öğrenelim

Küçük Köşe Yazarlarımız

.{jcomments off}

Niçin El Yazısı?

Bu makale MEB Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi,Ocak 2006, sayı: 71, s:17-19 Yayınlanmıştır.

 

                                         NİÇİN BİTİŞİK EĞİK YAZI ?

                                                                                                          Prof Dr. Firdevs GÜNEŞ

                                                                                                          A.Ü.Eğitim Bilimleri Fak

 

   Ülkemizde bu yıl uygulamaya konulan Türkçe Öğretim Programında ilk okuma-yazma öğretiminin amacı; sadece okuma ve yazma gibi becerilerin kazandırılması değil,  aynı zamanda düşünme, anlama, sıralama, sorgulama, sınıflama, ilişki kurma, analiz-sentez yapma ve değerlendirme gibi zihinsel becerilerin de geliştirilmesi olarak belirlenmiştir. Bu süreçte Türkçe’yi doğru, etkili ve güzel kullanma, iletişim kurma, problem çözme, karar verme, öğrenmeyi yaşam boyu sürdürme gibi becerilerin de geliştirilmesi beklenmektedir. Buradan hareketle, Türkçe Öğretim Programında ilköğretim birinci sınıftan itibaren etkili bir okuma-yazma öğretimini gerçekleştirmek; düşünen, anlayan, sorgulayan, öğrenmeyi öğrenen, bilgiyi kullanabilen ve sorun çözebilen bireylerin yetişmesi amaçlanmıştır. Dolayısıyla  Türkçe Öğretim Programı’nda ilk okuma – yazma öğretimine ayrı bir önem verilmiş ve yöntem olarak Ses Temelli Cümle Yöntemi ile birlikte bitişik eğik yazının kullanılması ön görülmüştür.

 

 

Günümüzde, okula yeni başlayan öğrencilere etkili ve güzel yazı öğretimi,eğitimcilerin üzerinde durduğu en önemli konulardan biridir.Çünkü,çocukluk yıllarında öğrenilen bu beceriler bireyin hayatı  boyunca sürmektedir.Bu nedenle, yazı öğretimi ile  yöntemleri üzerinde çeşitli araştırmalar yapılmış  ve en uygun yöntemler belirlenmiştir.Türkçe Öğretim Programında ele alınan bitişik eğik yazının öğretilmesi bu araştırmalara; yani çağdaş eğitim yaklaşımlarına, yeni yazı öğretim yöntemlerine, çocuğun zihinsel,bedensel,sosyal  gelişimi ve psikolojisi ile ilgili araştırmalara dayanmaktadır.

 

Araştırmalara göre bitişik eğik yazı, sürekli ve hızlı yazılmaktadır. Dik temel yazıda her harften sonra durulduğu için yazı yazma süreci sık sık kesilmekte ve yavaşlamaktadır.Bu durum düşünme sürecini de etkilemektedir. Oysa  bitişik eğik yazıdaki süreklilik ve hız, düşüncenin sürekliliği ve hızı ile  birleşmekte ve  birbirinin gelişimini desteklemektedir.

 

Bitişik eğik yazı; harflerin birbirine bağlanarak heceler, hecelerin de birbirine bağlanarak kelimelerin oluşturulduğu bir yazıdır.Öğrenci yazı yazarken sürekli olarak bağlantılar yapmakta ve bunu giderek alışkanlık haline getirmektedir.Bu durum  öğrencinin yazının bütün bağlantıları ve  ayrıntıları üzerinde  düşünmesini sağlamaktadır.Böylece bitişik eğik yazı ile  öğrenci bağlantılı ve ayrıntılı düşünmeyi öğrenmekte ve   geliştirmektedir Bu süreç öğrencinin  bilgiler ve anlamlar arasında da bağlantı yapmasını kolaylaştırmaktadır. Diğer taraftan  Türkçe Öğretim Programında temel alınan yapılandırıcı yaklaşım bilgilerin bütünleştirilerek anlamlandırılmasını öngörmektedir.Yapılandırıcı  yaklaşımda, öğrencinin öğrendiği her bilgi bir sonraki bilginin alt yapısını oluşturmaktadır. Yeni bilgiler önceden yapılandırılmış bilgiler üzerine oturtulmakta; ikisi arasında anlamlı bağlar kurulmakta ve bütünleştirilmektedir. Bu işlem bilginin biriktirilmesi ya da üst üste konulması demek değil, bilgi üzerinde düşünülmesi, bilginin anlamlandırılması, analiz edilmesi ve ön bilgilerle yeniden birleştirilmesidir.Böyle bir çerçevede bitişik eğik yazı hem Türkçe Öğretim Programının anlayışını hem de öğrencinin bilgileri zihninde bütünleştirerek, anlamlandırarak yapılandırmasını desteklemektedir.

 

 

Bitişik eğik yazı; öğrencinin yazı yazarken harflere,harf bağlantılarına ve ayrıntılara  dikkat etmesini zorunlu kılmaktadır. Bu durum    öğrencinin dikkatini önemli oranda  geliştirici olmaktadır. Sadece yazma sürecinde değil okuma sürecinde de öğrencinin dikkatli olmasını getirmektedir.  

 

Bitişik eğik yazının sürekli, akıcı ve hızlı olması, öğrencinin düşüncesini unutmadan yazıya aktarmasını da kolaylaştırmaktadır.Düşüncelerini kaybetmeden hızla yazıya aktarabilen bir öğrenci kendini daha iyi  ifade edebilmektedir.

 

Geçtiğimiz yıllarda yapılan çok sayıdaki araştırma okuma ve yazmanın karşılıklı olarak birbirini etkilediğini ve  geliştirdiğini ortaya koymuştur.Bu nedenle bitişik eğik yazı ile kazanılan süreklilik, akıcılık ve dikkat;   okumaya da  yansımakta ve öğrencinin okuma becerilerini de  geliştirmektedir.Giderek okuma ve yazmadaki bu süreklilik, akıcılık ve hız; bir bütün oluşturmakta, öğrencinin düşünme, anlama, sorgulama, ilişkilendirme gibi becerilerinin hızla gelişmesini sağlamaktadır.

 

 

            Yazı öğretiminde harflerin yazı yönü, başlangıç ve bitiş noktaları, çizgilerin soldan sağa ve yukarıdan aşağıya doğru çizilmesi ile bir harfi eli kaldırmadan( az hareketle) yazma konuları oldukça  önem taşımaktadır.Yazı yönünün öğrencinin kas gelişimine uygun olması yazı öğretimini kolaylaştırmaktadır.Yazı yönü olarak ; harfin yazımına başlangıç noktası üzerinde  daha çok durulmaktadır.  Yine  araştırmalarda hızlı ve güzel yazı yazabilmek için harfleri eli kaldırmadan (daha az hareketle) yazmanın gereği ortaya çıkmıştır.

 

Araştırmalara göre bitişik eğik yazı öğrencinin beden gelişimine de uygundur.Okul çağı çocuklarının, kalemi ellerine ilk aldıklarında eğik ve dairesel çizgiler çizdikleri bilinmektedir. Öğrenciler anatomik yapıları gereği satır üzerinde kalemi eğik olarak tutmaktadırlar. Bu yaş çocuğunun kalem tutan parmak kaslarının gelişimine  en uygun yazı  bitişik eğik yazı olmaktadır. Dik yazı yazmak ve kalemi dik tutmak daha zordur. Dik yazı parmak kaslarının doğal hareketini engellemekte,yazı yazmayı yavaşlatmakta, çabuk yorulmaya neden olmakta ve öğrencide bıkkınlık yaratmaktadır.Ayrıca bitişik eğik yazının akıcı ve kesintisiz olması, soldan sağa doğru yazı yönünü desteklemekte ve yazı yazarken  geri dönüşlere izin vermemektedir. Bu durum yazının akıcı ve doğru yönde gelişimini sağlamaktadır.

 

   Dik temel yazı daha çok çizilen bir yazıdır.Kısa ve kesik çizgilerle daha çok yukarıdan aşağıya ve soldan sağa yazılır.Bitişik eğik yazı kadar çeşitli yönleri içeren hareketli bir yazı değildir.Düzdür sadedir. Oysa bitişik eğik yazı  daha çok yazılan yazıdır. Bitişik eğik yazı her yöne doğru yazılmaktadır Çocuktan parmak,bilek ve dirsek hareketlerini iyi kullanmasını isteyen bir yazıdır.Bitişik eğik yazının üstünlüğü, kelimeleri yazarken kalemi hiç kaldırmadan yazılmasından gelmektedir.Çocuğun başlangıçta elini kaldırmadan bir kelimeyi yazması yorucu olabilir. Ancak öğrenildikten sonra bu durum hızlanmaktadır.

 

 

  

Yazı öğretimine küçük harflerle başlamak da önemlidir.Okuma ve yazma sürecinde en çok küçük harfler kullanılmaktadır.Örneğin,12 punto ile yazılmış bir ders kitabının tam dolu bir sayfasında ortalama 35 satır bulunmaktadır.Her satırda ise ortalama 60 harf yer almaktadır.Böylece tam bir dolu sayfada ortalama 2100 harf yer almaktadır.Bunun 2000’i küçük harflerden,100 harfi de büyük harflerden oluşmaktadır.Bu nedenle,yazı öğretimine küçük harflerle başlamak ve  küçük harflerin öğretimine ağırlık vermek   yerinde olmaktadır.

 

Bitişik eğik el yazısı öğrencide yazı yazma isteğini artırmakta,ilgi uyandırmakta,yazı yazmayı sevdirmekte,öğrencilerin yaratıcılıklarını geliştirmekte,süslü yazı yazma zevkini kazandırmaktadır. Bitişik eğik yazı aynı zamanda güzel yazı yazmaya da uygundur.Bitişik  eğik yazının harfleri öğrencilerin yapacakları çeşitli  süslemelere daha elverişlidir.

 

Dik temel harflerin ardından bitişik eğik yazı harfleri ile yazmaya başlayan öğrenciler daha sonra bitişik eğik yazıya geçişte güçlük çekmektedirler. Bu nedenle ilk okuma-yazma öğretimine bitişik eğik yazı ile başlanması gerekmektedir.Ana sınıfı ve anaokullarında  kalemi dik tutma ve dik çizgi çalışmalarından kaçınılmalıdır. Olabildiğince eğik çizgilere ağırlık verilmelidir

 

Gelişmiş  ülkelerin çoğunda   öğrencilere  bitişik eğik yazı ile okuma-yazma öğretilmektedir. Örneğin İrlanda, Finlandiya, Norveç, İsveç, Danimarka, Fransa, İngiltere, Kanada,Almanya,Belçika gibi bir çok ülkede  bitişik eğik yazı ile okuma-yazma öğretimine başlanmaktadır. Hatta bu ülkeler arasında 3-5 yaşında bile bitişik eğik yazı ile okuma-yazma öğreten ülkeler bulunmaktadır.

 

Ülkemizde bitişik eğik yazı öğretimine Atatürk döneminde başlanmıştır. Atatürk, kara tahta başında yeni Türk Latin harflerinin örneklerini bitişik eğik el yazsı ile göstermiştir.Atatürk döneminin kuşağı; yaşlısı genci, bitişik eğik yazıyı çok iyi öğrenmiş ve yıllarca kullanmıştır. O döneme ait diplomalar, nüfus cüzdanları,tapu kayıtları vb. bir çok belge  bitişik eğik yazı ile   matbaada basılmışçasına açık, işlek ve estetik olarak yazılmıştır. Ancak daha sonraki programlarda üzerinde durulmaması,gerekli önemin verilmeyişi,dik temel yazıya geçiş nedeniyle bitişik eğik yazı kullanılmamaya başlanmıştır. Bu ilgisizlik  1997 Yazı Öğretim Programına kadar sürmüştür.Kasım 1997 tarih ve 2482 sayılı Tebliğler Dergisinde yayınlanan Yazı Öğretim Programında ilköğretim okullarındaki öğrencilerine bitişik  el yazısı öğretilmesi, yazma becerisi ve alışkanlığının kazandırılması istenmektedir. Bu Programın uygulandığı yıllarda çocuklara bitişik yazı öğretilmiş ancak alışkanlık haline getirilememiştir.Yeni Türkçe Öğretim Programıyla  bitişik eğik el yazısı öğretimine ağırlık verilmekte,İlk okuma-yazmaya bitişik eğik yazı ile başlanmakta ve ilköğretim boyunca bütün derslerde bitişik eğik yazının kullanılması öngörülmektedir.

 

            Yukarıda verilen bilgilerden hareketle, günümüzde bitişik eğik yazı ile ilk okuma-yazma öğretimi ve kullanımı; Ülkemiz çocuklarının eğitimine ve zihinsel gelişimine büyük katkılar  getirecek ve öğrencilerimizin düşünen, anlayan, sorgulayan, öğrenmeyi öğrenen, bilgiyi kullanabilen ve sorun çözebilen bireyler olarak  yetişmesinde önemli rol oynayacaktır.

                                  

 Kaynaklar

Dumont Danièle,  Modélisation de l’apprentissage de l’écriture, Le Geste d’écriture :

                méthode d’apprentissage cycle 1 - cycle 2, Hatier Pédagogie, Novembre 2004 

Güneş, F. (1997).Okuma Yazma Öğretimi ve Beyin Teknolojisi. Ankara: Ocak Yayınları

Güneş, F.(2005). Türkçe Öğretim Programının Yenilikleri,Artı Eğitim Dergisi, Sayı:2

Jacinthe Giguère,  les relations entre la lecture et l'écriturethèse de doctorat Québécoise,

                 l'Université de Lille-3, 2004, Canada

MEB.Talim Ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. (2005). İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim

               Programı  ve Kılavuzu,Ankara: MEB Basımevi.

Pendanx, M., (1998), Les activités d'apprentissage en classe de langue, Hachette, Paris.

Thériault,Jacqueline. Faciliter l’émergence de l’écrit… c’est donner du pouvoir à l’enfant,

                Éditions du CRP, Faculté d’éducation, Université de Sherbrooke 1993

Okuma Yazma Öğretiminin Aşamaları

Okuma yazma öğretiminin aşamaları ve dikkat etmeniz gerekenler;

  •   Öncelikle öğrencilerin kalem tutma ve kalem kullanma alışkanlıklarının kazanılması ve geliştirilmesi gerekmektedir. Bunun içinde bol bol çizgi çalışması, kuru boya kalemleri kullandırarak resim-boyama ve parmak kaslarını geliştirici egzersizler yapılmalıdır. Harf öğretme çalışmalarına başladıktan sonra da bu çalışmaların fırsat buldukça yaptırılmasında fayda vardır.

 

  •  Öğrencilerimiz kalem tutma ve çizgi çizme alışkanlığında mesafe kaydedince  1. grup seslerin öğretimine  başlayabiliriz. 1. grup sesler "e,l,a ve t" seslerinden oluşmaktadır. 1. grupta yer alan her sesin öğretimini birer haftaya yaymak uygundur. Çünkü ilk grupta öğrencilerinizin öğrenmesi yavaş gerçekleşecektir. Sonraki gruplarda ise daha hızlı öğreneceklerdir. "e" sesi öğretildikten sonra "l" sesi verilir ve artık sesler birden fazla olduğu için sürekli hece ve kelimeler oluşturularak öğrenilen sesler pekiştirilmelidir. Ses öğretimleri arttıkça hece, kelime ve cümle alıştırmaları bol bol yapılmalıdır.

 

  • 1. grup sesler bittikten sonra 2. grup seslerin öğretimi gelmektedir. 2. grup sesler "i,n,o,r,m" seslerinden oluşmaktadır. Bu ses grubundaki seslerin öğretimi de her hafta bir ses şeklinde öğretilmelidir.

 

  •  2. grup sesler bittikten sonra öğretilmeye başlanacak 3. grup sesler "u,k,ı,y,s,d" seslerinden oluşmaktadır. Bu noktadan itibaren sınıfınızın başarı durumuna göre bir haftada bir ses ya da bir haftada iki ses şeklinde öğretebilirsiniz. Bu grupta çok dikkatli olunmalı ve çabuk öğrenen ile geç öğrenen öğrenciler arasında bir denge yakalanmalıdır. Bu hassas dengeyi ayarlayarak seslerin öğretimi devam etmelidir.

 

  •  4. grup sesleri "ö,b,ş,ü,z,ç" seslerinden oluşmaktadır. Bu grupta sınıf seviyenizi de göz önünde bulundurarak haftada üç ses verebilirsiniz.

 

  •  Okuma-yazma öğretme konusunda yolun büyük kısmını artık geçmiş bulunmaktayız. Artık 21 sesi verdik ve sadece 8 ses kaldı. Bu sesler öğretimi, algılanması ve telaffuzu zor olan seslerdir. Ancak artık belli başlı el yeteneklerini, ses kavrama yeteneklerini kapan öğrencilerimiz bu sesleri almakta da zorlanmayacaklardır. 5. grup seslerle birlikte sınıfınızın durumuna göre artık her gün bir ses verebilirsiniz. 5. grup sesler "g,c,p,h" seslerinden oluşmaktadır.

 

  • 5. grup sesler bittikten sonra artık son ses grubumuz olan 6. grup seslere gelmiş bulunmaktayız. 6. grup sesler "ğ,v,f,j" seslerinden oluşmaktadır. 5. grup sesler gibi bu seslerde zor seslerdir; ancak bu noktaya ulaşan öğrencilerimiz bu sesleri de kavramakta başarı göstereceklerdir.

Okuma yazma öğrenmede en önemli nokta bol bol tekrar etmektir. Öğrenciler, velileriniz ve hatta siz bile zaman zaman bunalabilirsiniz; ancak tempoyu yavaşlatmadan okuma yazma öğretimine devam edilmelidir.

Okuma yazma öğretimi sırasında velilerimize önemli görevler düşmektedir. Velilerimiz verdiğimiz görevleri evde öğrencilere yaptırmalıdır. Bunu yaptırırken ise yol gösterici olmalıdırlar. Okulda öğrenilenleri evde bol bol tekrar ettirerek öğrenilenlerin pekiştirilmesini sağlamalıdırlar. Evde velisi tarafında desteklenen, ödevlerini yapması ve öğrendiklerini tekrar etmesi sağlanan öğrencilerin okulda daha başarılı olduklarını yıllardır gözlemlemekteyiz.  Velilerin çocuğun ödevini yapmaları doğru değildir ve çocuğun okuma yazma öğretimini olumsuz etkiler.  Zaman zaman öğrenci eksik ödevle okula gelebilir; ancak başkasının yaptığı ödevle gelmesi daha kötüdür.

Okuma yazma öğrenme sürecinde bütün mini mini birlerimize başarılar, okuma yazma öğretimi sürecinde de bütün öğretmenlerimize ve velilerimize de anlayış, sabır ve hoşgörü diliyoruz...

organik bal

PAYLAŞ-BİLGİLEN

Buradasınız: Home OKUMA YAZMA ÖĞRETİMİ Bilgi-Deneyim-Makale